Menopauze: symptomen, fasen, hormoontherapie en behandelingsmogelijkheden

De menopauze is een natuurlijke levensfase die het einde van de vruchtbare jaren van een vrouw markeert. De menopauze treedt officieel in na 12 opeenvolgende maanden zonder menstruatie, meestal rond de leeftijd van 51–52 jaar.

Hoewel de menopauze een normaal onderdeel is van het ouder worden, kunnen de hormonale veranderingen die tijdens deze overgang plaatsvinden een breed scala aan lichamelijke en emotionele symptomen veroorzaken die het dagelijks leven kunnen beïnvloeden.

Bij DokterForYou helpen we vrouwen de menopauze beter te begrijpen en bieden we toegang tot persoonlijk medisch advies en behandelingsopties om de symptomen veilig en effectief te beheersen.


Wat is de menopauze?

De menopauze treedt op wanneer de eierstokken geleidelijk stoppen met het vrijgeven van eicellen en aanzienlijk minder oestrogeen en progesteron produceren.

Naarmate de hormoonspiegels dalen, houdt de menstruatie definitief op en komt er op natuurlijke wijze een einde aan de vruchtbaarheid.

De menopauze is een normaal biologisch proces – geen ziekte – maar veel vrouwen hebben baat bij een behandeling om vervelende symptomen te verlichten en hun gezondheid op de lange termijn te beschermen.


De drie fasen van de menopauze

De menopauze is een geleidelijk proces dat zich doorgaans over meerdere jaren ontwikkelt.

Perimenopauze

De perimenopauze is de overgangsfase die aan de menopauze voorafgaat.

Tijdens deze fase beginnen de hormoonspiegels te schommelen, wat veranderingen veroorzaakt zoals:

  • Onregelmatige menstruaties

  • Opvliegers

  • Nachtelijk zweten

  • Stemmingswisselingen

  • Slaapstoornissen

  • Veranderingen in de menstruatie

De perimenopauze kan enkele maanden tot meerdere jaren duren.


Menopauze

De menopauze wordt officieel vastgesteld na 12 opeenvolgende maanden zonder menstruatie.

In dit stadium:

  • stopt de ovulatie

  • Daalt het oestrogeengehalte aanzienlijk

  • Is een natuurlijke zwangerschap niet langer mogelijk

Menopauze die optreedt tussen de leeftijd van 40 en 45 jaar wordt beschouwd als vroege menopauze, terwijl menopauze vóór de leeftijd van 40 jaar bekend staat als vroegtijdige menopauze.


Postmenopauze

De postmenopauze begint direct na de menopauze en duurt de rest van het leven.

Hoewel veel menopauzeklachten geleidelijk afnemen, verhoogt een lager oestrogeengehalte het risico op:

  • Osteoporose

  • Hartziekten

  • Botbreuken

  • Vaginale droogheid

  • Urinaire klachten


Veelvoorkomende symptomen van de menopauze

Elke vrouw ervaart de menopauze op een andere manier.

Veelvoorkomende lichamelijke symptomen zijn onder andere:

  • Opvliegers

  • Nachtelijk zweten

  • Onregelmatige menstruatie

  • Vaginale droogheid

  • Pijn tijdens geslachtsgemeenschap

  • Gewichtstoename

  • Vaak moeten plassen

  • Slapeloosheid

  • Hoofdpijn

  • Verhoogde hartslag

Emotionele en cognitieve symptomen kunnen zijn:

  • Angst

  • Stemmingswisselingen

  • Prikkelbaarheid

  • 'Brain fog'

  • Vermoeidheid

  • Depressie

  • Verminderd libido

  • Concentratieproblemen

Bij veel vrouwen nemen de symptomen geleidelijk af na het bereiken van de postmenopauze.


Wat veroorzaakt de menopauze?

De natuurlijke menopauze treedt op doordat de eierstokken als onderdeel van het verouderingsproces geleidelijk minder oestrogeen en progesteron produceren.

Sommige vrouwen komen eerder in de menopauze terecht als gevolg van:

  • chemotherapie

  • Bestraling van het bekkengebied

  • Chirurgische verwijdering van beide eierstokken

  • Bepaalde medische behandelingen


Gezondheidsrisico's na de menopauze

De afname van oestrogeen verhoogt het risico op verschillende gezondheidsproblemen op de lange termijn, waaronder:

  • Osteoporose

  • Hart- en vaatziekten

  • Verminderde botdichtheid

  • Verhoogd risico op botbreuken

Regelmatige gezondheidscontroles kunnen helpen om deze aandoeningen in een vroeg stadium op te sporen en te behandelen.


Hoe wordt de menopauze vastgesteld?

Artsen stellen de diagnose van de menopauze meestal op basis van:

  • Medische voorgeschiedenis

  • Menstruatiegeschiedenis

  • Symptomen

Indien nodig kunnen bloedonderzoeken worden aanbevolen om hormoonspiegels te meten, zoals:

  • Follikelstimulerend hormoon (FSH)

  • Estradiol

Deze onderzoeken kunnen in bepaalde situaties helpen om de diagnose te bevestigen.


Behandelingsopties voor de menopauze

De behandeling hangt af van uw symptomen, leeftijd, medische geschiedenis en persoonlijke voorkeuren.

Hormoontherapie (HT & HRT)

Hormoontherapie is een van de meest effectieve behandelingen voor het verlichten van menopauzeklachten, waaronder:

  • Opvliegers

  • Nachtelijk zweten

  • Vaginale droogheid

  • Slaapstoornissen

Hormoonvervangende therapie (HRT) is met name gunstig voor vrouwen die te maken hebben met een vroege of voortijdige menopauze.


Niet-hormonale behandelingen

Voor vrouwen die geen hormoontherapie kunnen gebruiken, zijn er verschillende alternatieven beschikbaar, waaronder:

  • Aanpassingen in de levensstijl

  • Cognitieve gedragstherapie (CGT)

  • Op recept verkrijgbare niet-hormonale medicijnen

  • Regelmatige lichaamsbeweging

  • Gezonde voeding

  • Omgaan met stress

  • Steungroepen


Medicijnen die mogelijk worden aanbevolen

Afhankelijk van uw symptomen en algehele gezondheid kan uw arts medicijnen aanbevelen zoals:

Estradiol

Estradiol wordt vaak voorgeschreven als hormoonvervangende therapie om menopauzeklachten te verlichten en osteoporose te helpen voorkomen.

Voorbeelden hiervan zijn:

  • Zumenon®

  • Oestrogel®

Mogelijke bijwerkingen zijn onder andere:

  • Gevoelige borsten

  • Hoofdpijn

  • Misselijkheid

  • Vochtophoping


Fezolinetant

Fezolinetant is een niet-hormonaal geneesmiddel dat wordt gebruikt om matige tot ernstige opvliegers te verminderen.

Voorbeeld:

  • Veoza®

Mogelijke bijwerkingen zijn onder andere:

  • Hoofdpijn

  • Misselijkheid

  • Vermoeidheid


Progesteron en progestagenen

Deze medicijnen helpen het baarmoederslijmvlies te reguleren en worden, indien van toepassing, vaak samen met oestrogeentherapie voorgeschreven.

Voorbeelden hiervan zijn:

  • Utrogestan®

  • Primolut N®

Mogelijke bijwerkingen zijn onder andere:

  • Misselijkheid

  • Hoofdpijn

  • Gevoelige borsten

  • Stemmingswisselingen


Medicijnen ter bescherming van de botten

Om het risico op osteoporose na de menopauze te verminderen, kunnen artsen medicijnen aanbevelen zoals:

Alendroninezuur

Wordt gebruikt om de botten te versterken en het risico op botbreuken te verminderen.

Voorbeeld:

  • Alendroninezuur®

Raloxifene

Een selectieve oestrogeenreceptormodulator (SERM) die helpt de botdichtheid op peil te houden.

Voorbeeld:

  • Evista®


Tips voor een gezonde levensstijl tijdens de menopauze

Gezonde levensgewoonten kunnen de overgang draaglijker maken.

Nuttige strategieën zijn onder meer:

  • Regelmatig bewegen

  • Zorg voor een gezond gewicht

  • Eet calciumrijke voedingsmiddelen

  • Zorg voor voldoende vitamine D

  • Stoppen met roken

  • Beperk alcohol

  • Verminder cafeïne als dit opvliegers veroorzaakt

  • Geef prioriteit aan slaap van goede kwaliteit

  • Pas technieken voor stressbeheersing toe


Belangrijke informatie

DokterForYou verkoopt geen medicijnen.

De hierboven genoemde behandelingen zijn voorbeelden van therapieën die artsen kunnen overwegen op basis van de symptomen, medische geschiedenis en algehele gezondheid van elke patiënt.


Afsluitende gedachten

De menopauze is een natuurlijke overgang die elke vrouw op een andere manier ervaart. Hoewel de symptomen soms lastig kunnen zijn, kunnen effectieve behandelingen en gezonde levensstijlkeuzes het welzijn en de kwaliteit van leven aanzienlijk verbeteren.

Of u nu last heeft van opvliegers, slaapstoornissen, stemmingswisselingen of zorgen over de gezondheid van uw botten, vroegtijdig medisch advies kan u helpen de behandelingsaanpak te vinden die het beste bij u past.

Bij DokterForYou kunnen onze artsen je symptomen beoordelen, gepersonaliseerde behandelingsopties aanbevelen en je ondersteunen in elke fase van de menopauze.

👉 Boek vandaag nog uw consult en neem de regie over uw menopauze met deskundige medische ondersteuning.